İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Ön Söz 5
Kısaltmalar Cetveli 18
1. Bölüm
ENERJİ PİYASASI KAVRAMI, TÜRLERİ VE
HUKUKİ DAYANAKLARI
I. TERMİNOLOJİK OLARAK ENERJİ PİYASASI 21
II. ENERJİ KAYNAĞI, ENERJİ PİYASASININ VARLIĞI VE İŞLEYİŞİ AÇISINDAN HUKUKİ DAYANAKLAR 22
A. Anayasal Dayanaklar 23
B. Yasal Düzenlemeler 25
C. İkincil Mevzuat 26
III. GENEL OLARAK ENERJİ PİYASASI TÜRLERİ VE OLUŞTURULMA AMAÇLARI 28
A. Elektrik Piyasası 29
B. Doğal Gaz Piyasası 31
C. Petrol Piyasası 33
D. LPG Piyasası 35
2. Bölüm
ENERJİ PİYASALARININ İŞLEYİŞİ BAKIMINDAN YETKİLİ İDARİ MAKAMLAR VE İŞLEVLERİ
I. İLGİLİ İDARİ MAKAMLAR 37
A. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı 38
B. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) 39
C. Rekabet Kurumu (RK) 41
D. Nükleer Düzenleme Kurumu (NDK) 43
E. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının İlgili Olduğu Kamu Kuruluşları 46
1. Elektrik Üretim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü (EÜAŞ) 47
2. Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü (TEİAŞ) 49
3. Türkiye Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü (TEDAŞ) 50
4. Boru Hatları ile Petrol Taşıma Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü (BOTAŞ) 52
5. Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı Genel Müdürlüğü (TPAO) 53
6. Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu Genel Müdürlüğü (TKİ) 54
7. Türkiye Taşkömürü Kurumu Genel Müdürlüğü (TTK) 55
8. Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü (ETİ MADEN) 56
9. Türkiye Elektromekanik Sanayi Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü (TEMSAN) 57
10. Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu (TENMAK) 58
II. İLGİLİ İDARİ MAKAMLARIN İDARİ İŞLEVLERİ VE REGÜLASYON KAVRAMININ İRDELENMESİ 59
A. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının İşlevleri 59
B. Düzenleyici Denetleyici Kurumların İşlevleri ve Regülasyon Kavramı 61
C. Kamu İktisadi Teşebbüslerinin İşlevleri 63
III. DENETİM VE YAPTIRIMLAR 64
3. Bölüm
ELEKTRİK PİYASASI FAALİYETLERİNİN TARİHSEL GELİŞİMİ, TÜRLERİ VE HUKUKİ NİTELİĞİ
I. ELEKTRİK PİYASASININ TARİHÇESİ, ÖZELLEŞTİRME VE AYRIŞTIRMA SÜREÇLERİ 67
II. ELEKTRİK PİYASASI FAALİYET TÜRLERİ 71
A. Üretim Faaliyeti 72
B. İletim Faaliyeti 73
C. Dağıtım Faaliyeti 74
D. Toptan ve Perakende Satış Faaliyeti 76
E. Piyasa İşletim Faaliyeti 79
F. İthalat–İhracat Faaliyeti 81
G. Toplayıcılık Faaliyeti 82
4. Bölüm
6446 SAYILI KANUN UYARINCA ELEKTRİK PİYASALARINDA LİSANS ESASLARI
I. LİSANS KAVRAMI, TÜRLERİ İLE BAŞVURU VE DEĞERLENDİRME SÜRECİ 85
II. ÖN LİSANS BAŞVURU VE DEĞERLENDİRME SÜRECİ 91
III. LİSANSLARIN HUKUKİ NİTELİĞİ 95
IV. LİSANS VERİLMESİNİN HUKUKİ SONUÇLARI 96
5. Bölüm
6446 SAYILI KANUN UYARINCA ELEKTRİK PİYASALARINDA TARİFELER, TÜKETİCİLERİN DESTEKLENMESİ, ÖZELLEŞTİRME, KAMULAŞTIRMA VE ARZ GÜVENLİĞİ
I. TARİFELER VE TÜKETİCİLERİN DESTEKLENMESİ 99
A. Tüketicilerin Desteklenmesi 99
B. Tarifelerin Belirlenmesi ve İçeriği 101
C. Tarife Türleri 101
II. ÖZELLEŞTİRME İŞLEMLERİ 103
III. TAŞINMAZ MAL EDİNME SÜRECİ OLARAK KAMULAŞTIRMA 106
IV. ELEKTRİK PİYASASI ARZ GÜVENLİĞİNİN SAĞLANMASI 111
6. Bölüm
5346 SAYILI KANUN UYARINCA YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARINDAN ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETİMİ ESASLARI
I. 5346 SAYILI KANUN’UN AMACI VE YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARININ TÜRLERİ 113
II. YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAK ALANLARININ (YEKA) BELİRLENMESİ 116
A. YEKA’ların Enerji İşleri Genel Müdürlüğü Tarafından Geliştirilmesi Durumunda Usul 118
B. YEKA Amaçlı Bağlantı Kapasite Tahsisi ile YEKA Geliştirilmesi Durumunda Usul 119
III. YEKA’LARIN KULLANILMASI VE KORUNMASI 120
A. YEKA Kullanım Usulü 120
B. YEKA’ların Korunması Bakımından Uyulması Gereken Hususlar 122
IV. YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARINDAN ELEKTRİK ENERJİSİ ÜRETİMİNDE UYGULANACAK USUL VE ESASLAR 123
A. YEK ve YEK–G Belgesi 124
B. YEK Destekleme Mekanizması (YEKDEM) 125
C. Yerli Ürün (Aksam) Kullanımı ve Etkileri 126
D. Arazi İhtiyacının Karşılanmasına Yönelik Diğer Uygulamalar 127
7. Bölüm
DOĞAL GAZ PİYASASININ OLUŞUM SÜRECİ VE
FAALİYET TÜRLERİ
I. DOĞAL GAZ PİYASASININ OLUŞTURULMASI 131
II. DOĞAL GAZ PİYASASI FAALİYET TÜRLERİ 133
A. İthalat Faaliyeti 135
1. İthalat Lisansını Haiz Bir İthalatçı Şirketin Hakları 136
2. İthalat Lisansını Haiz Bir İthalatçı Şirketin Yükümlülükleri 137
B. Üretim Faaliyeti 138
C. İletim Faaliyeti 140
1. İletim Şirketlerinin Yükümlülükleri 141
2. Ulusal İletim Sistemi ve Şirketlerce Yapılacak Nakil 143
D. Depolama Faaliyeti 145
E. Toptan Satış Faaliyeti 151
F. İhracat Faaliyeti 155
G. Şehir İçi Dağıtım Faaliyeti 156
1. Faaliyet Kapsamında Tüketicilerin Durumu 160
2. Doğal Gaz Piyasası Bağlamında Dağıtım Bölgeleri 164
3. Doğal Gaz Piyasası Dağıtım Şirketlerinin Hak ve Yükümlülükleri 166
H. Sıkıştırılmış Doğal Gazın (CNG) Dağıtımı ve İletimi Faaliyetleri 166
İ. Doğal Gazın Sıvılaştırılması Faaliyeti 167
8. Bölüm
DOĞAL GAZ PİYASASINDA REKABETİN KORUNMASI VE GELİŞTİRİLMESİ, ARZ GÜVENLİĞİ, DOĞAL GAZ PİYASASINDA İDARİ YAPTIRIMLAR VE KAMULAŞTIRMA
I. DOĞAL GAZ PİYASASINDA BOTAŞ’IN HUKUKİ DURUMU VE ETKİSİ 169
II. DOĞAL GAZ PİYASASINDA REKABETİ KORUNMASI VE GELİŞTİRİLMESİNE YÖNELİK HUKUKİ DÜZENLEMELER İLE AYRIŞTIRMA MESELESİ 171
III. ARZ GÜVENLİĞİ 175
IV. DOĞAL GAZ PİYASASINDA İDARİ YAPTIRIMLAR VE DENETİM 178
A. Doğal Gaz Piyasasında Genel Olarak İdari Yaptırımlar 178
B. Doğal Gaz Piyasasında Denetim 181
V. DOĞAL GAZ PİYASASINDA ÖN ARAŞTIRMA VE SORUŞTURMA 183
A. Ön Araştırma 183
B. Soruşturma 184
1. Soruşturma Raporu ve Savunma 186
2. Soruşturmanın Nihai Karara Bağlanması 186
a. İhtar 187
b. İdari Para Cezasının Tahsili 189
3. Özel Soruşturma Usulü 189
VI. KAMULAŞTIRMA 190
A. Genel Olarak Kamulaştırma Yetkisi ve Kamu Yararı Kararı 190
B. Acele Kamulaştırma Hali 191
C. Sertifika Sahipleri İçin Kamulaştırma 192
D. Kamusal Mallar Üzerinde Ayni Hak Tesisi 192
9. Bölüm
PETROL PİYASASININ GELİŞİMİ VE FAALİYET TÜRLERİ
I. PETROL PİYASASININ HUKUK DÜZENİNDE GELİŞİMİ VE KONUSU 197
II. PETROL PİYASASI FAALİYET VE LİSANS TÜRLERİ 198
A. Rafinaj Faaliyeti 202
B. İşleme Faaliyeti 203
C. Madeni Yağ Üretimi Faaliyeti 204
D. Depolama Faaliyeti 205
E. İletim Faaliyeti 206
F. Serbest Kullanım Faaliyeti 207
G. İhrakiye Teslimi Faaliyeti 208
H. Dağıtım Faaliyeti 209
I. Taşıma Faaliyeti 213
İ. Bayilik Faaliyeti 214
10. Bölüm
PETROL PİYASASINDA REKABETİN KORUNMASI, PİYASA DENETİMİ VE KAMULAŞTIRMA
I. ULUSAL PETROL STOĞU 219
A. Ulusal Petrol Stoğu Komisyonu 220
B. Ulusal Petrol Stoğu Yükümlüleri 220
1. Zorunlu ve Tamamlayıcı Ulusal Petrol Stoğu 221
a. Zorunlu Ulusal Petrol Stok Yükümlüsü 222
b. Tamamlayıcı Ulusal Petrol Stok Yükümlüsü 222
2. Olağanüstü Hallerde Ulusal Petrol Stoğu Kullanımı 223
II. REKABET 224
III. PİYASA DENETİM UYGULAMASI OLARAK ULUSAL MARKER 226
A. Ulusal Marker Kavramı ve Kaçak Akaryakıtla İlişkisi 226
B. Ulusal Markerin Tatbik Edilmesi 227
1. Ulusal Marker Ekleme Yetkisi 228
2. Ulusal Marker Temin ve Teslimi 229
C. Ulusal Markerin Eklenmesinin Denetlenmesi 229
1. Ekleme ve Ekleme Sırasında Kontrol 232
a. Ulusal Marker Eklememe 235
b. Ulusal Markerin Kurumun Belirlediği Seviyede veya Şartta Bulunmaması 236
2. Ekleme Esnasında Nezaret Etme 238
IV. PETROL PİYASASINDA DENETİM, SORUŞTURMA VE İDARİ YAPTIRIMLAR 243
A. Genel Olarak Denetimler 243
B. Piyasada Dolaşan Akaryakıtın Ulusal Marker Yönünden Denetimi 245
C. Mühürleme 245
D. Petrol Piyasasında Soruşturma 247
1. İhtara Tabi Haller 247
2. Geçici Durdurma 248
3. Ön Araştırma ve Soruşturma 249
a. Ön Araştırma 249
b. Soruşturma 251
aa. Soruşturma Raporu ve Savunma 252
bb. Soruşturmanın Sonuçlandırılması 253
4. İdari Yaptırımlar 254
a. Lisans İptali 254
b. İdari Para Cezaları 255
V. KAMULAŞTIRMA 255
11. Bölüm
SIVILAŞTIRILMIŞ PETROL GAZI (LPG) PİYASASININ GELİŞİMİ VE FAALİYET TÜRLERİ
I. SIVILAŞTIRILMIŞ PETROL GAZI (LPG) PİYASASININ HUKUK DÜZENİNDE GELİŞİMİ VE KONUSU 259
II. LPG PİYASASI FAALİYET VE LİSANS TÜRLERİ 260
A. Dağıtım Faaliyeti 263
B. Taşıma Faaliyeti 266
C. Depolama Faaliyeti 268
D. Dolum Faaliyeti 268
E. LPG Tüp İmalatı Faaliyeti 269
F. LPG Tüpü Muayenesi, Tamiri ve Bakımı Faaliyeti 270
G. LPG Oto Gaz Bayilik Faaliyeti 270
III. LPG TÜP BAYİLİĞİ FAALİYETİ 274
IV. DÖKME LPG FAALİYETİ 276
V. LPG PİYASASINDA DENETİM, SORUŞTURMA VE İDARİ YAPTIRIMLAR 276
A. Genel Olarak Denetimler 276
B. LPG Piyasasında Numune Alma, Test ve Analiz Yapılması 279
C. Mühürleme 279
D. LPG Piyasasında Soruşturma 280
1. İhtara Tabi Haller 281
2. Geçici Durdurma 281
3. Ön Araştırma ve Soruşturma 282
a. Ön Araştırma 282
b. Soruşturma 284
aa. Soruşturma Raporu ve Savunma 285
bb. Soruşturmanın Sonuçlandırılması 285
4. İdari Yaptırımlar 286
a. Lisans İptali 287
b. İdari Para Cezaları 288
12. Bölüm
NÜKLEER ENERJİ VE NÜKLEER GÜÇ SANTRALLERİ
I. NÜKLEER ENERJİ KAVRAMI VE TARİHSEL GELİŞİMİ 291
II. NÜKLEER GÜÇ SANTRALİ KURMA VE İŞLETME FAALİYETİNİN İDARİ FAALİYET TEMELİNDE İRDELENMESİ 292
A. NGS Kurma ve İşletme Faaliyetinin İdare Tarafından Üstlenilmesi 293
1. Cumhurbaşkanlığı 294
2. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı 294
3. Nükleer Düzenleme Kurumu 295
B. NGS Kurma ve İşletme Faaliyetinin Yerine Getirilmesi 296
1. Özel Hukuk Şirketleri 296
a. EÜAŞ ile Enerji Satış Sözleşme Yapmak İsteyen Şirketler 297
b. EÜAŞ ile Enerji Satış Sözleşme Yapmak İstemeyen Şirketler 299
2. Cumhurbaşkanınca Kurulmasına Karar Verilen Şirket 301
3. Bakanlık Tarafından Görev Verilen Kamu Şirketi 303
4. Merkezi Yönetim Kapsamındaki Kamu İdaresi ya da Kamu Sermayeli Kuruluş 305
III. NGS KURMA VE İŞLETME KAMU HİZMETİNİN YERİNE GETİRİLMESİNDE ENERJİ PİYASASI DÜZENLEME KURUMUNUN ROLÜ 305
13. Bölüm
ENERJİ VERİMLİLİĞİ
I. ENERJİ VERİMLİLİĞİ KAVRAMI VE KAPSAMI 307
II. ENERJİ VERİMLİLİĞİ ALANINDA YÜRÜTÜLEN FAALİYETLER 309
A. Enerji Yönetimi 310
1. Eğitim ve Bilinçlendirme Faaliyetleri 310
a. Enerji Verimliliği Konusunda Toplumu Bilinçlendirme ve Eğitimler 310
b. Enerji Verimliliği Konusunda Teorik ve Uygulamalı Eğitimler Düzenlenmesi 312
2. Enerji Yöneticisi Görevlendirme ve Enerji Birimi Kurma Faaliyetleri 312
3. Enerji Verimliliğini Artırıcı Uygulamalar 315
4. Enerji Verimliliğini Artırıcı Bir Önlem Olarak Etüt Faaliyeti 316
B. Yetkilendirme 318
1. Üniversite ve Meslek Odalarının Yetkilendirilmesi 319
2. Şirketlerin Yetkilendirilmesi 322
C. Enerji Verimliliği Destekleri 326
1. Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa’da Enerji Verimliliği Teşvikleri 326
2. Türkiye’de Enerji Verimliliği Destekleri 328
a. Destekler 328
b. Diğer Uygulamalar 331
c. Teknik Destek 331
D. Ürün Etiketlemesi ve ENVER Etiketi Uygulaması 331
1. Etiket Uygulaması 331
2. ENVER Etiketi 332
E. Binalarda Enerji Performansı Uygulaması 334
F. Ulaşımda Enerji Verimliliği Uygulaması 338
III. ENERJİ VERİMLİLİĞİ ALANINDA DENETİM 340
IV. ENERJİ VERİMLİLİĞİ ALANINDA İDARİ YAPTIRIMLAR 341
Kaynakça 345
Kavram Dizini 357 |