İÇİNDEKİLER
İçindekiler
Önsöz 5
Kısaltmalar 23
Birinci Bölüm
TOPLUMU DÜZENLEYEN KURALLAR VE HUKUK
I. TOPLUMSAL YAŞAM VE TOPLUMSAL DÜZEN 25
II. TOPLUMU DÜZENLEYEN KURALLAR 26
A. Kural Kavramı 26
B. Toplumu Düzenleyen Kuralların Türleri 27
1. Din Kuralları 27
2. Ahlâk Kuralları 29
3. Örf ve Adet (Gelenek–Görenek) Kuralları 32
4. Görgü (Adâb–ı Muâşeret) Kuralları 33
5. Hukuk Kuralları 35
a. Genel Olarak 35
b. Hukuk Kurallarının Özellikleri 36
aa. Normatif Olmak 36
bb. İnsan İlişkilerini Düzenlemek 38
cc. İnsan İradesinin Ürünü Olmak 38
dd. Uyulmasının Zorunlu Olması 39
III. HUKUK KURALLARININ TOPLUMU DÜZENLEYEN DİĞER KURALLARLA KARŞILAŞTIRILMASI 39
A. Din Kuralları–Hukuk Kuralları 40
B. Ahlâk Kuralları – Hukuk Kuralları 43
C. Örf ve Adet Kuralları – Hukuk Kuralları 44
D. Görgü Kuralları – Hukuk Kuralları 46
IV. HUKUK KAVRAMI 47
A. Hukukun Tanımı 47
B. Hukukun Çeşitli Anlamları 47
1. Genel Olarak 47
2. Pozitif Hukuk (Müspet Hukuk – de lege lata) 48
3. Mevzu Hukuk 49
4. Tabiî Hukuk (İdeal – Doğal Hukuk) 49
5. Maddi Hukuk – Şekli Hukuk 50
6. Objektif Hukuk – Sübjektif Hukuk 51
7. Yazılı Hukuk – Yazılı Olmayan Hukuk 52
8. Ulusal Hukuk–Uluslararası Hukuk – Evrensel Hukuk 53
9. Tarihi Hukuk 55
V. HUKUKUN FONKSİYONLARI 55
A. Toplum Düzenini Sağlamak 55
B. Toplumsal Barışı Sağlamak 56
C. Güvenlik Sağlamak 57
D. Eşitlik Sağlamak 57
E. Özgürlük (Hürriyet) Sağlamak 58
F. Toplumsal İhtiyaçları Karşılamak 59
G. Adaleti Gerçekleştirmek 59
1. Genel Olarak 59
2. Adaletin Türleri 60
a. Denkleştirici Adalet 60
b. Dağıtıcı (Paylaştırıcı) Adalet 60
c. Hakkaniyet Adaleti 61
d. Sosyal Adalet 62
VI. HUKUK SİSTEMLERİ 63
A. Roma (Kara Avrupa’sı) Hukuk Sistemi 63
B. Common Law (Anglo–Sakson) Hukuk Sistemi 64
C. Avrupa Birliği Hukuk Sistemi 65
D. İslam Hukuk Sistemi 65
E. Sosyalist Hukuk Sistemi 66
VII. HUKUKUN YARDIMCI DİSİPLİNLERİ 67
A. Dogmatik Hukuk Bilimi 67
B. Hukuk Tarihi 68
C. Hukuk Felsefesi 68
D. Hukuk Sosyolojisi 69
E. Hukuk Siyaseti 69
F. Karşılaştırmalı Hukuk 70
İkinci Bölüm
TÜRK HUKUKUNUN OLUŞUMU VE KAYNAKLARI
I. KANUNLAŞTIRMA 71
A. Genel Olarak 71
B. Kanunlaştırma Yöntemleri 72
C. Türkiye’de Önemli Kanunlaştırma Hareketleri 74
II. HUKUKUN KAYNAKLARI 75
A. Genel Olarak 75
B. Asli (Bağlayıcı) Kaynaklar 76
1. Yazılı Kaynaklar 76
a. Anayasa 76
b. Kanunlar 79
aa. Kanun Kavramı 79
bb. Kanunların Özellikleri 80
cc. Kanunların Yapılışı 81
c. Kanuna Denk Metinler 83
aa. Uluslararası Antlaşmalar 83
bb. Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi 84
cc. TBMM İçtüzüğü 86
d. Tüzükler 87
e. Yönetmelikler 87
f. İçtihadı Birleştirme Kararları 89
2. Yazılı Olmayan Kaynaklar (Örf ve Adet Hukuku) 89
C. Yardımcı (Bağlayıcı Olmayan) Kaynaklar 93
1. İlmi İçtihatlar (Bilimsel Görüşler – Doktrin) 93
2. Mahkeme İçtihatları 94
3. Mukayeseli Hukuk Kuralları 95
Üçüncü Bölüm
HUKUKUN BÖLÜMLERİ
I. KAMU HUKUKU – ÖZEL HUKUK AYRIMI 97
A. Genel Olarak 97
B. Ayrımın Gerekliliği 98
C. Ayrımın Ölçütleri 100
1. Menfaat (Yarar) Ölçütü 100
2. Egemenlik Ölçütü 101
3. İrade Serbestîsi Ölçütü 102
4. Eşitlik Ölçütü 103
5. Faydacı Ölçüt 103
6. Ölçütlerin Değerlendirilmesi ve Karma Nitelikli Hukuk Dallarının Durumu 104
II. KAMU HUKUKUNUN DALLARI 105
A. Genel Olarak 105
B. Genel Kamu Hukuku 105
C. Anayasa Hukuku 108
1. Genel Olarak 108
2. Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin Temel Nitelikleri 110
a. Cumhuriyetçilik İlkesi 111
b. İnsan Haklarına Saygılı Devlet İlkesi 112
c. Atatürk Milliyetçiliğine Bağlılık İlkesi 113
d. Demokratik Devlet İlkesi 113
e. Laik Devlet İlkesi 115
f. Sosyal Devlet İlkesi 116
g. Hukuk Devleti İlkesi 117
3. Devletin Organları 119
a. Yasama Organı 119
b. Yürütme Organı 124
aa. Genel Olarak 124
bb. Cumhurbaşkanı 125
cc. Cumhurbaşkanının Siyasi ve Cezai Sorumluluğu 128
dd. Cumhurbaşkanı Yardımcısı ve Bakanlar 129
c. Yargı Organı 130
D. İdare Hukuku 131
1. İdare ve İdare Hukuku Kavramları 131
2. İdari Teşkilat 133
a. Merkezden Yönetim 134
b. Yerinden Yönetim 135
3. İdari İşlemler ve Sözleşmeler 137
4. Kamu Görevlileri 140
5. İdarenin Denetimi 140
E. Ceza Hukuku 143
1. Genel Olarak 143
2. Ceza Hukukunun Amacı 145
3. Ceza Hukukuna Hâkim Olan İlkeler 146
4. Suçun Unsurları 149
5. Suçun Özel Görünüm Şekilleri 152
a. İştirak 153
b. Teşebbüs 156
c. İçtima 157
F. Devletler Hukuku (Milletlerarası Hukuk) 158
G. Vergi Hukuku ve Mali Hukuk 160
H. Yargılama Hukuku 162
1. Anayasa Yargısı 162
a. Genel olarak 162
b. Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu, Çalışma ve Yargılama Usulü 163
aa. Kuruluşu 163
bb. Çalışma ve Yargılama Usulü 165
c. Anayasa Mahkemesinin Görev ve Yetkileri 166
d. Anayasa Mahkemesinin Denetimine Tabi Normlar 167
e. Anayasa Mahkemesinin Denetiminin Kapsamı 168
f. Anayasa Uygunluk Denetimi Şekilleri 169
aa. Soyut Norm Denetimi 169
bb. Somut Norm Denetimi 170
g. Anayasa Mahkemesinin Kararları 172
2. Ceza Yargılaması Hukuku 173
3. Medeni Yargılama Hukuku 179
4. İdari Yargılama Hukuku 179
a. Genel Olarak 179
b. İlk Derece Mahkemeleri 180
c. Üst Derece Mahkemeleri 181
d. İdari Yargının İşleyişi 182
III. ÖZEL HUKUKUN DALLARI 185
A. Medeni Hukuk 185
1. Genel Olarak 185
2. Kişiler Hukuku 186
a. Kişi ve Kişilik Kavramları 187
b. Gerçek Kişiler 187
aa. Gerçek Kişiliğin Başlangıcı ve Sona Ermesi 188
aaa. Kişiliğin Başlangıcı 188
bbb. Kişiliğin Sona Ermesi 188
1. Ölüm 188
2. Gaiplik 189
bb. Gerçek Kişilerin Hak Ehliyeti 190
cc. Gerçek Kişilerin Fiil Ehliyeti 190
dd. Fiil Ehliyeti Bakımından Gerçek Kişilerin Sınıflandırılması 192
aaa. Tam Ehliyetliler 192
bbb. Sınırlı Ehliyetliler 192
ccc. Sınırlı Ehliyetsizler 193
ddd. Tam Ehliyetsizler 195
c. Tüzel Kişiler 196
aa. Genel Olarak 196
bb. Tüzel Kişiliğin Başlangıcı ve Sona Ermesi 197
aaa. Kuruluş Sistemleri 197
bbb. Tüzel Kişiliğin Sona Ermesi 198
cc. Tüzel Kişilerin Ehliyeti 199
aaa. Tüzel Kişilerin Hak Ehliyeti 199
bbb. Tüzel Kişilerin Fiil Ehliyeti 199
dd. Tüzel Kişilerin Türleri 199
aaa. Kamu Hukuku Tüzel Kişileri 200
bbb. Özel Hukuk Tüzel Kişileri 200
d. Kişilerde Ad 201
e. Hısımlık 203
f. Yerleşim Yeri (İkametgah) 204
3. Aile Hukuku 206
a. Genel Olarak 206
b. Nişanlanma 206
c. Evlenme 207
d. Mal Rejimleri 211
e. Evliliğin Sona Ermesi 212
aa. Evliliğin Geçersizliği 213
aaa. Evlenmenin Yokluğu 213
bbb. Evlenmenin Butlanı (Mutlak Butlan–Kesin Hükümsüzlük) 213
ccc. Evlenmenin İptal Edilebilirliği (Nispi Butlan) 214
bb. Boşanma 214
aaa. Genel Boşanma Sebebi 215
bbb. Özel Boşanma Sebepleri 217
1. Zina 217
2. Hayata Kast, Pek Kötü veya Onur Kırıcı Davranış 217
3. Suç İşleme ve Haysiyetsiz Hayat Sürme 217
4. Terk 218
5. Akıl Hastalığı 218
ccc. Boşanmanın Sonuçları 219
4. Miras Hukuku 220
a. Mirasbırakan 221
b. Tereke 221
c. Mirasçılar 221
aa. Kanuni Mirasçılar 222
bb. Atanmış Mirasçılar 223
d. Ölüme Bağlı Tasarruflar 224
e. Mirasın İntikali 225
5. Eşya Hukuku 226
a. Mülkiyet Hakkı 226
aa. Genel Olarak 226
bb. Mülkiyet Hakkının Konusu 227
cc. Mülkiyetin Türleri 229
aaa. Tek Mülkiyet – Birlikte Mülkiyet 229
1. Paylı Mülkiyet 229
2. Elbirliği Mülkiyeti 230
bbb. Taşınır Mülkiyeti – Taşınmaz Mülkiyeti 231
b. Sınırlı Ayni Haklar 231
aa. İrtifak Hakları 232
aaa. Ayni İrtifak Hakları 232
bbb. Şahsi İrtifak Hakları 232
ccc. Karma İrtifak Hakları 233
bb. Taşınmaz Yükü 233
cc. Rehin Hakları 234
aaa. Taşınır Rehni 234
bbb. Taşınmaz Rehni 235
c. Zilyetlik 236
aa. Genel Olarak 236
bb. Zilyetliğin Kazanılması ve Kaybı 237
cc. Zilyetliğin Türleri 237
dd. Zilyetliğin Korunması 239
aaa. Savunma Hakkı 239
bbb. Zilyetlik Davaları 239
1. Yedin İadesi Davası 239
2. Tecavüzün Men’i Davası 240
ccc. İdari Koruma 240
d. Tapu Sicili 240
6. Borçlar Hukuku 242
a. Genel Olarak 242
b. Borç İlişkisi 243
c. Borç İlişkisinin Kaynakları 246
aa. Hukuki İşlem 246
bb. Haksız Fiil 247
cc. Sebepsiz Zenginleşme 248
d. Borçların İfası ve İfa Edilmemesi 248
B. Ticaret Hukuku 249
1. Ticari İşletme Hukuku 250
a. Ticari İşletme 250
b. Tacir 251
c. Ticaret Sicili 252
d. Ticari Adlar 253
e. Rekabet ve Haksız Rekabet 255
f. Ticari Defterler 256
g. Tacir Yardımcıları 256
2. Şirketler Hukuku 257
a. Adi Şirket 257
b. Kollektif Şirket 257
c. Komandit Şirket 258
d. Anonim Şirket 258
e. Limited Şirket 259
3. Kıymetli Evrak Hukuku 260
a. Genel Olarak 260
b. Kıymetli Evrakın Türleri 261
c. Kambiyo Senetleri 261
d. Menkul Kıymetler 262
4. Taşıma Hukuku 262
5. Deniz Ticareti Hukuku 263
6. Özel Sigorta Hukuku 264
C. Devletler Özel Hukuku (Uluslararası Özel Hukuk) 266
1. Vatandaşlık Hukuku 266
2. Yabancılar Hukuku 267
3. Kanunlar İhtilafı (Yasalar Çatışması) 268
IV. KARMA HUKUK DALLARI 268
A. Medeni Yargılama Hukuku 269
1. Genel Olarak 269
2. Çekişmeli – Çekişmesiz Yargı 270
3. Görev ve Yetki 271
4. Deliller 272
5. Kanun Yolları 273
B. İcra ve İflas Hukuku 273
1. Genel Olarak 273
2. İcra Hukuku 274
a. İlamsız Takip 274
b. İlamlı Takip 275
c. Rehnin Paraya Çevrilmesi Yoluyla Takip 275
3. İflas Hukuku 276
4. Konkordato 276
C. İş Hukuku 277
1. Genel Olarak 277
2. İş Hukukunun Temel Kavramları 278
3. İş Hukukunun Bölümleri 279
a. Bireysel İş Hukuku 279
b. Toplu İş Hukuku 280
D. Sermaye Piyasası Hukuku 280
E. Rekabet Hukuku 281
F. Banka Hukuku 283
G. Fikri Hukuk 284
H. Toprak Hukuku 285
I. Hava Hukuku 286
İ. Çevre Hukuku 287
Dördüncü Bölüm
HUKUK KURALLARININ TASNİFİ VE UYGULANMASI
I. HUKUK KURALLARININ TASNİFİ 289
A. Emredici Hukuk Kuralları 289
B. Yetki Verici Hukuk Kuralları 290
C. Tanımlayıcı Hukuk Kuralları 290
D. Tamamlayıcı (Yedek–Düzenleyici) Hukuk Kuralları 291
E. Yorumlayıcı Hukuk Kuralları 292
II. HUKUK KURALLARININ YER BAKIMINDAN UYGULANMASI 293
III. HUKUK KURALLARININ ZAMAN BAKIMINDAN UYGULANMASI 294
A. Genel Olarak 294
B. Yürürlüğü Girme 295
C. Yürürlükten Kalkma 296
1. Doğrudan Doğruya Yürürlükten Kalkma 297
2. Başka Bir Kanunla Yürürlükten Kaldırma (İlga) 297
a. Açıkça Yürürlükten Kaldırma (Sarih İlga) 297
b. Üstü Kapalı Yürürlükten Kaldırma (Zımni İlga) 298
3. İptal Yoluyla Yürürlükten Kaldırma 299
D. Kanunların Geriye Yürümemesi ve İstisnaları 300
IV. HUKUK KURALLARININ ANLAM BAKIMINDAN UYGULANMASI 302
A. Genel Olarak 302
B. Yorum Türleri 303
1. Yasama Yorumu 303
2. Yargısal Yorum 303
3. Bilimsel Yorum 304
C. Yorum Metodları 304
1. Lâfzî Yorum 305
2. Tarihi Yorum 306
3. Amaçsal Yorum 307
4. Karma Yorum 308
V. HUKUK KURALLARININ UYGULANMASINDA BAŞVURULAN İLKELER 308
A. Kıyas (Analogia, Örnekseme) 308
B. Evleviyet (Öncelikle Uygulama) 309
C. Zıt Anlamdan Hüküm Çıkarma (Aksi İle İspat) 310
VI. HÂKİMİN HUKUK YARATMASI VE TAKDİR YETKİSİ 311
A. Hâkimin Hukuk Yaratması 311
1. Hukuk Yaratmanın Gerekliliği 311
2. Hukukta Boşluk Kavramı 312
a. Kural İçi Boşluk (İntra Legem Boşluklar) 312
b. Kural Dışı Boşluk (Extra Legem Boşluklar) 313
3. Hâkimin Hukuk Yaratmasında Uyulacak İlkeler 313
B. Hâkimin Takdir Yetkisi 314
1. Genel Olarak 314
2. Takdir Yetkisinin Hukuk Yaratmadan Farkı 316
3. Takdir Yetkisinin Kullanımına İlişkin Esaslar 316
4. Takdir Yetkisinin Denetlenmesi 318
VII. HUKUK KURALLARININ MÜEYYİDESİ (YAPTIRIM) 318
A. Müeyyide Kavramı 318
B. Müeyyide Türleri 320
1. Kamu Hukuku Müeyyideleri 320
a. Ceza Hukukunda 320
b. İdare Hukukunda 322
aa. Yokluk 322
bb. İptal Edilebilirlik 323
2. Özel Hukuk Alanında 323
a. Cebri İcra 323
b. Tazminat 324
c. Geçersizlik (Hükümsüzlük) 326
aa. Yokluk 326
bb. Butlan 327
aaa. Mutlak Butlan 327
bbb. Nispi Butlan 328
Beşinci Bölüm
HAKLAR
I. HAK KAVRAMI 331
A. Tanım 331
B. Hak Teorileri 331
1. İrade Teorisi 331
2. Menfaat Teorisi 332
3. Karma Teori 332
II. HAKLARIN TÜRLERİ 335
A. Kamu Hakları 335
1. Genel Olarak 335
2. Kamu Haklarının Sınırlanması, Kötüye Kullanılması ve Durdurulması 336
3. Kamu Haklarının Türleri 338
a. Kişi Hakları 338
b. Sosyal ve Ekonomik Haklar 339
c. Siyasi Haklar 339
B. Özel Haklar 340
1. Niteliklerine Göre Özel Haklar 340
a. Mutlak Haklar 340
aa. Mallar Üzerindeki Mutlak Haklar 340
aaa. Maddi Mallar Üzerindeki Mutlak Haklar (Aynî Haklar) 341
1. Mülkiyet Hakkı 341
2. Sınırlı Ayni Haklar 341
bbb. Maddi Olmayan Mallar Üzerindeki Mutlak Haklar 342
bb. Kişiler Üzerindeki Mutlak Haklar 343
aaa. Hak Sahibinin Kendi Kişiliği Üzerindeki Hakları 343
bbb. Başka Kişiler Üzerindeki Mutlak Haklar 344
b. Nispi Haklar 344
aa. Borç İlişkilerinden Doğan Nispi Haklar 345
aaa. Hukukî İşlemlerden Doğan Hak ve Borçlar 345
bbb. Haksız Fiillerden Doğan Hak ve Borçlar 345
ccc. Sebepsiz Zenginleşmeden Doğan Hak ve Borçlar 346
bb. Aile İlişkilerinden Doğan Nispi Haklar 346
cc. Miras İlişkilerinden Doğan Nispi Haklar 346
dd. Eşya Hukukundan Doğan Nispi Haklar 347
2. Konularına Göre Özel Haklar 347
a. Malvarlığı (mamelek) Hakları 347
b. Kişivarlığı Hakları 348
3. Devredilebilmeleri Bakımından Haklar 348
a. Devredilebilen Haklar 348
b. Devredilemeyen Haklar 349
4. Amaçlarına Göre Özel Haklar 350
a. Yenilik Doğurmayan Haklar 350
b. Yenilik Doğuran Haklar 350
aa. Kurucu Yenilik Doğuran Haklar 350
bb. Değiştirici Yenilik Doğuran Haklar 351
cc. Bozucu Yenilik Doğuran Haklar 351
5. Bağımsızlık Bakımından Haklar 351
a. Bağımsız Haklar 351
b. Bağlı Haklar 351
III. HAKLARIN SAHİBİ 352
IV. HAKLARIN KONUSU 353
V. HAKLARIN KAZANILMASI 353
A. Hukuki Olay 354
B. Hukuki Fiil 354
1. Hukuka Uygun Fiiller 355
a. Bilgi (Fikir) Açıklamaları 355
b. Duygu Açıklamaları 355
c. İrade Açıklamaları 356
aa. Hukuki İşlemler 356
bb. Hukuki İşlem Benzeri Fiiller 356
cc. Maddi Fiiller 356
2. Hukuka Aykırı Fiiller 357
a. Haksız Fiiller 357
b. Sözleşmeye Aykırı Fiiller 357
C. Hukuki İşlem 358
1. Hukuki İşlemin Unsurları 358
a. İrade Beyanı 358
b. Hukukî Sonuç 359
2. Hukukî İşlemlerin Çeşitleri 359
a. Tek Taraflı – Çok Taraflı İşlemler 359
b. Borçlandırıcı İşlemler – Tasarruf İşlemleri 361
c. Sebebe Bağlı Olan – Sebebe Bağlı Olmayan İşlemler 362
d. Sağlararası İşlemler – Ölüme Bağlı Tasarruflar 363
3. Hukukî İşlemlerde Şekil 363
4. Hukuki İşlemlerde Sakatlık 365
a. İrade Bozukluklarından Kaynaklanan Sakatlıklar 365
b. İrade Bozukluğundan Kaynaklanmayan Sakatlıklar 368
D. Hakların Kazanılmasının Şekilleri 368
1. Aslen Kazanma 368
2. Devren Kazanma 369
3. Tesisen (Kurma Yoluyla) Kazanma 370
E. Hakların Kazanılmasında İyiniyetin Rolü 371
1. İyiniyet Kavramı 371
2. İyiniyetin Unsurları 372
3. Hakkın Kazanılmasında İyiniyetin Etkili Olduğu Durumlar 372
a. Aile Hukukunda 372
b. Miras Hukukunda 373
c. Eşya Hukukunda 374
d. Borçlar Hukukunda 376
F. Hakların Kullanmasında Dürüstlük Kuralı 378
1. Dürüstlük Kuralı 378
2. Hakkın Kötüye Kullanılması Yasağı 379
VI. HAKLARIN KORUNMASI 380
A. Hakların Devlet Eliyle Korunması 381
1. Dava Türleri 382
a. İlgili Yargı Koluna Göre Dava Türleri 382
aa. Hukuk Davaları 382
bb. Ceza Davaları 382
cc. İdari Davalar 382
b. Talebe Göre Dava Türleri 383
aa. Eda Davası 383
bb. Tespit Davası 383
cc. Yenilik Doğuran (İnşai) Davalar 384
2. Davaya Karşı Savunma Yolları 384
a. İkrar 385
b. Kabul 385
c. İnkar 385
d. İtiraz 385
e. Def’i 386
3. Davada İspat Kuralları ve İspat Yükü 386
B. Hakkın Sahibi Tarafından Korunması 388
1. Meşru Müdafaa (Haklı Savunma) 388
2. Zaruret Hali (zorda kalma) 389
3. Kuvvet Kullanma (Bizzat İhkakı Hak) 390
C. İnsan Haklarının Uluslararası Korunması 392
VII. HAKLARIN KAYBEDİLMESİ 393
Kaynakça 397
Kavramlar Dizini 401 |
Bilgisayar, Teknoloji Kitapları 
